伴随矩阵

在线性代数中,一个方形矩阵的伴随矩阵()是一个类似于逆矩阵的概念。如果矩阵可逆,那么它的逆矩阵和它的伴随矩阵之间只差一个系数。然而,伴随矩阵对不可逆的矩阵也有定义,并且不需要用到除法。

\mathbf{A}的伴随矩阵记作\mathrm{adj}(\mathbf{A}),或\mathbf{A}^*。

定义
R是一个交换环,A是一个以R中元素为系数的n×n的矩阵。A的伴随矩阵可按如下步骤定义:

  • 定义:A关于第i行第j列的余子式(记作Mij)是去掉A的第i行第j列之后得到的(n − 1)×(n − 1)矩阵的行列式。
  • 定义:A关于第i行第j列的代数余子式是:

::\mathbf{C}_{ij} =(-1)^{i+j} \mathbf{M}_{ij}。

  • 定义:A余子矩阵是一个n×n的矩阵C,使得其第i行第j列的元素是A关于第i 行第j 列的代数余子式

引入以上的概念后,可以定义:矩阵A伴随矩阵A的余子矩阵的转置矩阵

:\mathrm{adj}(\mathbf{A}) = \mathbf{C}^T ,

也就是说,A伴随矩阵是一个n×n的矩阵(记作adj(A)),使得其第i 行第j 列的元素是A关于第j行第i列的代数余子式
简言之,伴随矩阵就是把原来余子矩阵C每一列的代数余子式横着写:
:\left[ \mathrm{adj}(\mathbf{A}) \right]_{ij} = \mathbf{C}_{ji} 。

例子
2x2矩阵
一个2\times 2矩阵\mathbf{A} = \begin{bmatrix} & \\ & \end{bmatrix}的伴随矩阵是
:\operatorname{adj}(\mathbf{A}) = \begin{bmatrix} \,\,\, & \!\!\\ & \end{bmatrix}

3x3矩阵
对于3\times 3的矩阵,情况稍微复杂一点:
:
\mathbf{A} = \begin{bmatrix}
a_{11} & a_{12} & a_{13} \\
a_{21} & a_{22} & a_{23} \\
a_{31} & a_{32} & a_{33}
\end{bmatrix}
其伴随矩阵是:
:\operatorname{adj}(\mathbf{A}) = \begin{bmatrix}
+\begin{vmatrix} a_{22} & a_{23} \\ a_{32} & a_{33} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{21} & a_{23} \\ a_{31} & a_{33} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{21} & a_{22} \\ a_{31} & a_{32} \end{vmatrix} \\
& & \\
-\begin{vmatrix} a_{12} & a_{13} \\ a_{32} & a_{33} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{11} & a_{13} \\ a_{31} & a_{33} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{31} & a_{32} \end{vmatrix} \\
& & \\
+\begin{vmatrix} a_{12} & a_{13} \\ a_{22} & a_{23} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{11} & a_{13} \\ a_{21} & a_{23} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{21} & a_{22} \end{vmatrix}
\end{bmatrix}^T = \begin{bmatrix}
+\begin{vmatrix} a_{22} & a_{23} \\ a_{32} & a_{33} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{12} & a_{13} \\ a_{32} & a_{33} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{12} & a_{13} \\ a_{22} & a_{23} \end{vmatrix} \\
& & \\
-\begin{vmatrix} a_{21} & a_{23} \\ a_{31} & a_{33} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{11} & a_{13} \\ a_{31} & a_{33} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{11} & a_{13} \\ a_{21} & a_{23} \end{vmatrix} \\
& & \\
+\begin{vmatrix} a_{21} & a_{22} \\ a_{31} & a_{32} \end{vmatrix} &
-\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{31} & a_{32} \end{vmatrix} &
+\begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} \\ a_{21} & a_{22} \end{vmatrix}
\end{bmatrix}

其中
:\left| \begin{matrix} a_{im} & a_{in} \\ \,\,a_{jm} & a_{jn} \end{matrix} \right|=
\det\left[ \begin{matrix} a_{im} & a_{in} \\ \,\,a_{jm} & a_{jn} \end{matrix} \right]=
\det\left| \begin{matrix} a_{im} & a_{in} \\ \,\,a_{jm} & a_{jn} \end{matrix} \right|

要注意伴随矩阵是餘因子矩陣的转置,因此第3行第2列的系数是A关于第2行第3列的代数余子式。

具体情况
对于数值矩阵,
例如求矩阵 A = \begin{bmatrix}
\!-3 & \, 2 & \!-5 \\
\!-1 & \, 0 & \!-2 \\
\, 3 & \!-4 & \, 1
\end{bmatrix} 的伴随矩阵\operatorname{adj}(A),

只需将数值代入上节得到的表达式中。

即:\operatorname{adj}(A)_{ji}=C_{ij}=(-1)^{i+j}(M_{ij})。

其中,M_{ij}為刪掉矩陣 A 的第 i 橫列與第 j 縱行後得到的行列式,C_{ji}為矩陣 A 的餘因子。

例如: \operatorname{adj}(A)中第3行第2列的元素为

:\operatorname{adj}(A)_{32}=C_{23}=(-1)^{2+3}\;\operatorname{det}\begin{bmatrix}\!-3&\,2\\ \,3&\!-4\end{bmatrix}=-((-3)\cdot (-4)-2 \cdot 3)=-6

依照其順序一一計算,便可得到计算后的结果是:

:
\operatorname{adj}(A) = \operatorname{adj}\begin{bmatrix}
\!-3 & \, 2 & \!-5 \\
\!-1 & \, 0 & \!-2 \\
\, 3 & \!-4 & \, 1
\end{bmatrix} =
\begin{bmatrix}
\!-8 & 18 & \, -4 \\
\, -5 & 12 & \, -1 \\
\!4 & \!-6 & \, 2
\end{bmatrix}

应用
作为拉普拉斯公式的推论,关于n×n矩阵A的行列式,有:

:\mathbf{A}\, \mathrm{adj}(\mathbf{A}) = \mathrm{adj}(\mathbf{A})\, \mathbf{A} = \det(\mathbf{A})\, \mathbf{I}\qquad(*)

其中In阶的单位矩阵。事实上,A adj(A)的第i行第i列的系数是
:\sum_{j=1}^{n} a_{i;j} C_{i,j}。根据拉普拉斯公式,等于A的行列式。

如果ij,那么A adj(A)的第i行第j列的系数是
:\sum_{k=1}^{n} a_{i;k} C_{j,k}。拉普拉斯公式说明这个和等于0(实际上相当于把A的第j行元素换成第i行元素后求行列式。由于有两行相同,行列式为0)。

由这个公式可以推出一个重要结论:交换环R上的矩阵A可逆当且仅当其行列式在环R中可逆。

这是因为如果A可逆,那么
:1 = \det(\mathbf I) = \det(\mathbf{A} \mathbf{A}^{-1}) = \det(\mathbf{A}) \det(\mathbf{A}^{-1}),

如果det(A)是环中的可逆元那么公式(*)表明
:\mathbf{A}^{-1} = \det(\mathbf{A})^{-1}\, \mathrm{adj}(\mathbf{A})

性质
对n\times n的矩阵AB,有:
#\mathrm{adj}(\mathbf{I}) = \mathbf{I},
#\mathrm{adj}(\mathbf{AB}) = \mathrm{adj}(\mathbf{B})\,\mathrm{adj}(\mathbf{A}),
#\mathrm{adj}(\mathbf{A}^T) = \mathrm{adj}(\mathbf{A})^T,
#\det\big(\mathrm{adj}(\mathbf{A})\big) = \det(\mathbf{A})^{n-1},
#\mathrm{adj}(k \mathbf{A}) = k^{n-1} \ \mathrm{adj}(\mathbf{A})
#当n>=2时, \mathrm{adj}(\mathrm{adj}(\mathbf{A})) =(\det \mathbf{A})^{n-2} \mathbf{A}
#如果A可逆,那么\mathrm{adj}(\mathbf{A}^{-1}) = \mathrm{adj}(\mathbf{A})^{-1} = \frac{A}{\det A}
#如果A是对称矩阵,那么其伴随矩阵也是对称矩阵;如果A是反对称矩阵,那么当n为偶数时,A的伴随矩阵也是反对称矩阵,n为奇数时则是对称矩阵。
#如果A是(半)正定矩阵,那么其伴随矩阵也是(半)正定矩阵。
#如果矩阵AB相似,那么\mathrm{adj}(\mathbf{A})和\mathrm{adj}(\mathbf{B})也相似。
#如果n>2,那么非零矩阵A是正交矩阵当且仅当\mathrm{adj}(\mathbf{A}) = \pm A^T

伴随矩阵的秩
当矩阵A可逆时,它的伴随矩阵也可逆,因此两者的秩一样,都是n。当矩阵A不可逆时,A的伴随矩阵的秩通常并不与A相同。当A的秩为n-1时,其伴随矩阵的秩为1,当A的秩小于n-1时,其伴随矩阵为零矩阵。

伴随矩阵的特征值
设矩阵A在复域中的特征值为\lambda_1, \lambda_2 \cdots \lambda_n(即为特征多项式的n个根),则A的伴随矩阵的特征值为
: \lambda_2 \lambda_3 \cdots \lambda_{n}, \ \lambda_1 \lambda_3 \cdots \lambda_{n}, \cdots , \lambda_1 \lambda_2 \cdots \lambda_{n-1} 。

这里要用到一个结论作为引理:一个n阶矩阵的n个特征值的和等于它的迹数,它们的乘积等于矩阵的行列式。

分3种情况讨论:
如果A的秩为n*,即是说A可逆,那么由引理有: \det A = \lambda_1\lambda_2 \cdots \lambda_n。只需证明A的伴随矩阵的特征值为 \frac{ \det A}{\lambda_1} , \frac{ \det A}{\lambda_2}, \cdots , \frac{ \det A}{\lambda_n} 。考察矩阵 X \mathbf{I} -\mathrm{adj}(\mathbf{A}) :
: \det( X \mathbf{I} -\mathrm{adj}(\mathbf{A}) )
:
\ \ = \det( X \mathbf{I} - \det \mathbf{A} \cdot \mathbf{A}^{-1} )
:
\ \ = \det \mathbf{A}^{-1} \cdot \det( X \mathbf{A} - \det \mathbf{A} \cdot \mathbf{I})
\ \ = \frac{1}{\det \mathbf{A} } \cdot X^n \cdot \det(\mathbf{A} - \frac{\det \mathbf{A} }{X} \mathbf{I} )

由于 \det( \mathbf{A} - X \mathbf{I}) = \prod_{i=1}^n(\lambda_i - X),因此
:\det(\mathbf{A} - \frac{\det \mathbf{A} }{X} \mathbf{I} )
:\ \ = \prod_{i=1}^n(\lambda_i - \frac{\det \mathbf{A} }{X})
:\ \ = \frac{1}{X^n} \prod_{i=1}^n(\lambda_i X - \det \mathbf{A})

因此
: \det( X \mathbf{I} -\mathrm{adj}(\mathbf{A}) )
:\ \ = \frac{1}{\det \mathbf{A} } \cdot X^n \cdot \frac{1}{X^n} \prod_{i=1}^n(\lambda_i X - \det \mathbf{A})
:\ \ = \frac{1}{\det \mathbf{A} } \cdot \lambda_1\lambda_2 \cdots \lambda_n \prod_{i=1}^n(X - \frac{ \det A}{\lambda_i})
:\ \ = \prod_{i=1}^n( X - \frac{\det A}{\lambda_i})

可以看到\mathrm{adj}(\mathbf{A})的特征多项式为 \prod_{i=1}^n(X - \frac{ \det A}{\lambda_i}) ,因此命题成立。

如果A的秩严格小于n*-1,即是说A至少有两个特征值为0,于是
: \lambda_2 \lambda_3 \cdots \lambda_{n}, \ \lambda_1 \lambda_3 \cdots \lambda_{n}, \cdots , \lambda_1 \lambda_2 \cdots \lambda_{n-1}
全部都是0。这时A的伴随矩阵为0,因此特征值也全是0。命题成立。

如果A的秩等于n-1,即是说A至少有一个特征值为0,不妨设其为 \lambda_1。由于这时A的伴随矩阵秩为1,它至少有n*-1个特征值为0。设剩余的一个为\alpha,则其迹数为\alpha。另一方面,A的伴随矩阵的迹数为
: C_{11} +C_{22} + \cdots + C_{nn}
这个和恰好等于\sum_{i=1}^n \prod_{k \neq i} \lambda_k,即等于\lambda_2 \lambda_3 \cdots \lambda_{n}(其余都是0)。

综上所述,对任意的矩阵A,命题都成立。

伴随矩阵和特征多项式
设 p(t)=\mathrm{det}(\mathbf{A}-t\mathbf{I}) 为 \mathbf{A} 的特征多项式,定义q (t) = \frac{p (0)-p (t)}{t},那么:

: \mathrm{adj}(\mathbf{A}) = q(\mathbf{A}) = -(p_1 \mathbf{I} + p_2 \mathbf{A} + p_3 \mathbf{A}^2 + \cdots + p_{n} \mathbf{A}^{n-1}) ,

其中 p_i 是p(t)的各项系数:
: p (t) = p_0 + p_1 t + p_2 t^2 + \cdots p_{n} t^{n}。

伴随矩阵也出现在行列式的导数形式中。

参见

  • 逆矩阵
  • 可逆元
  • 余子矩阵
  • 行列式

参考来源
*
*

外部链接

评论 (0)

  • 还没有评论,来抢沙发吧。