积分因子()是一种用来解微分方程的方法。
方法
考虑以下形式的微分方程:
:y'+a(x)y = b(x)......(1)
其中y = y(x)是x的未知函数,a(x)和b(x)是给定的函数。
我们希望把左面化成两个函数的乘积的导数的形式。
考虑函数M(x)。我们把(1)的两边乘以M(x):
:M(x)y' + M(x)a(x)y = M(x)b(x)......(2)
如果左面是两个函数的乘积的导数,那么:
:(M(x)y)' = M(x)b(x)......(3)
两边积分,得:
:y(x) M(x) = \int b(x) M(x)\,dx + C,
其中C是一个常数。于是,
:y(x) = \frac{\int b(x) M(x)\, dx + C}{M(x)}.\,
为了求出函数M(x),我们把(3)的左面用乘法定则展开:
:(M(x)y)' = M'(x)y + M(x)y' = M(x)b(x).\quad\quad\quad
与(2)比较,可知M(x)满足以下微分方程:
:M'(x) = a(x)M(x)......(4)\,
两边除以M(x),得:
:\frac{M'(x)}{M(x)}-a(x) = 0......(5)
等式(5)是对数导数的形式。解这个方程,得:
:M(x)=e^{\int a(x)\,dx}.
我们可以看到,M'(x) = a(x)M(x)的性质在解微分方程中是十分重要的。M(x)称为积分因子。
例子
解微分方程
:y'-\frac{2y}{x} = 0.
我们可以看到,a(x) = \frac{-2}{x}:
:M(x)=e^{\int a(x)\,dx}
:M(x)=e^{\int \frac{-2}{x}\,dx} = e^{-2 \ln x} = {(e^{\ln x})}^{-2} = x^{-2}
:M(x)=\frac{1}{x^2}.
两边乘以M(x),得:
:\frac{y'}{x^2} - \frac{2y}{x^3} = 0
:\left(\frac{y}{x^2}\right)' = 0
或
:\frac{y}{x^2} = C
可得
:y(x) = Cx^2.
一般的应用
积分因子也可以用来解非线性微分方程。例如,考虑以下的非线性二阶微分方程:
:\frac{d^2 y}{d t^2} = A y^{2/3}
可以看到,\tfrac{d y}{d t}是一个积分因子:
:\frac{d^2 y}{d t^2} \frac{d y}{d t} = A y^{2/3} \frac{d y}{d t}.
利用复合函数求导法则,可得:
:\frac{d}{d t}\left(\frac 1 2 \left(\frac{d y}{d t}\right)^2\right) = \frac{d}{d t}\left(A \frac 3 5 y^{5/3}\right)
因此
:\left(\frac{d y}{d t}\right)^2 = \frac{6 A}{5} y^{5/3} + C_0
利用分离变量法,可得:
:\int \frac{d y}{\sqrt{\frac{6 A}{5} y^{5/3} + C_0}} = t + C_1,
这就是方程的通解。
参见
- 微分方程
- 乘法定则
- 全微分
参考文献
*Adams, R. A. Calculus: A Complete Course, 4th ed. Reading, MA: Addison Wesley, 1999.
评论 (0)