艺术联觉

傳統上,“藝術聯覺”(Synesthesia in art)一詞包含在視覺音樂、音樂視覺化、視聽藝術、抽象電影與跨媒體領域中廣闊的藝術試驗,探討的是感官的同時運作,例如視覺與聽覺。聯覺一詞源於希臘σύν(syn),意即「共同」;與αἴσθησις (aisthēsis),意即「感覺」。在聯覺的探討上,藝術觀點已流傳久遠,和現代神經科學上的聯覺既有類同亦有鴻溝。(Campen 2007,Jewanski & Sidler 2006年,莫里茨2003年、1999年、1999年、1999年,Gage 1994,1999)
舉例來說,兩者在研究脈絡、選擇的聯覺類型與定義上皆不相同。神經科學將聯覺定義為:在缺乏該類感官刺激下,激發的感知經驗;藝術領域則大多將其定義為:對二或多個刺激,自發性的感知為單一個完形的經驗。(Campen 2009)。
根據上述緣由,當進行科學研究時,藝術上的聯覺應和神經科學上的聯覺區分開來。聯覺並不限於從事藝術或音樂者,上個十年,已有科學方法證明一般人也會聯覺。但要研究此一科學方法出現前的藝術家,就必須分析解讀其傳記或自傳,近年興起對過往藝術家康丁斯基及斯克里亞賓(Scriabin)神經聯覺的討論,便是一例。(cf. Jewanski & Sidler 2006, Ione 2004, Dann 1999, Galeyev 2001)。聯覺藝術一詞亦可指稱以聯覺創作出來的藝術,或可以激發一般觀者聯覺體驗的藝術。

歧義
討論藝術聯覺時,應注意下面兩種涵義的辨別:

創作者以他們自己的聯覺感知創作出的藝術(Art by Synesthesia)

意圖激發普羅觀眾(通常不會聯覺)聯覺的藝術

這兩個定義互不相斥,因為聯覺者的創作也可能激發觀者的聯覺經驗。但並非所有的聯覺藝術都能準確地反射其聯覺經驗。想了解其他聯覺者藝術家或在作品中嘗試聯覺設計的藝術家,請看 。

聯覺者的創作
當代的幾個視覺藝術家曾深入探討聯覺在他們的創作歷程中所發揮的助力

卡羅爾·斯蒂恩(Carol Steen)經驗過多種形式的聯覺,包括「字素→顏色」、「音樂→顏色」,與「觸覺→顏色」的聯覺。她最常在藝術創作中使用的是「音樂→顏色」與「觸覺→顏色」聯覺。過程中她常需試著捕捉、揀選與轉化這些聯覺體驗到畫作中。以下斯蒂恩描述一次針灸療程中的聯覺經驗是如何促成她創作畫作《視覺》(Vision)的:

意圖激發聯覺體驗的藝術
試著在普通觀眾中喚起類似聯覺經驗的藝術中,最有名的大概是迪士尼影片幻想曲了,只是我們無從得知這是不是有意為之的。另一個經典名例則是色彩管風琴(color organ)。色彩管風琴會隨著音符射出各色的光,帶給觀眾們聯覺的體驗 (Campen 2007, Jewanski & Sidler 2006).

在1920年代進行創作的康丁斯基雖然不一定是聯覺者,但他的聯覺藝術卻聲名遠播。康丁斯基有一套確立的系統,描述顏色與特定某些樂器音色間的相應關係,他的許多畫作與舞台設計皆奠基於此。不過康丁斯基本人宣稱這套系統並無「科學的」基礎,而是揉合他的個人感受、現行的文化觀感、及神祕主義所孕育出來的。 (; ; Jewanski & Sidler 2006, Campen 2007).

历史
对联觉的兴趣至少是希腊哲学一样古老。经典的哲学家问及的问题之一是:音乐的颜色(chroia我们现在称之为音色)是否是一个可以量化的物理特性(2007,计1994年Campen Ferwerda & Struycken 2001,Jewanski 1999)。第一个测试声音和颜色之间的对应的已知实验,是由16世纪末的米兰艺术家朱塞佩·阿尔钦博托进行的,他征询了在布拉格鲁道夫二世的宫廷音乐家,创建一个新的实验:试图让伴随音乐显示颜色,。他决定在一种叫大键琴的键盘乐器上放上纸画的不同彩色条(Gage,1994)。找到一个数学系统来解释音乐和色彩之间的关系,既有灵感又有沮丧的艺术家和科学家贯穿着这个世纪。

十七世纪物理学家艾萨克·牛顿尝试解决这问题,假设音乐律调与色彩律调有着共同的频率分布过程(逻辑),他试图将声音的振幅到离散的光波整合、关联起来,根据艾萨克·牛顿的假设,色彩光谱的白色光的分布类似这音乐律调的八度音阶内的分布,据此他确定了七个离散色光的成立,并且能匹配一个八度音阶内的七个离散的音调。(Campen 2007,Peacock 1988)。

色彩管風琴
音乐绘画
在19世纪后半期,传统的音乐绘画开始出现并影响了当时的象征主义画家(Campen 2007, Van Uitert 1978)。在20世纪的最初十年,一个被称为蓝骑士(Der blaue Reiter)的德国艺术家团体从事着联觉的实验,这是一个有画家,作曲家、舞蹈演员和戏剧制作人组成的复合群体。该组织专注于艺术手段与艺术作品的内在联系与统一(Gesamtkunstwerke)(Von Maur 2001, Hahl-Koch 1985, Ione 2004)。

康定斯基的联觉理论,所著小册起《艺术的精神》(1910),帮助形成这些实验的基础。他认为联觉是不同意识形式间的换位经验,和谐的音乐是其共同的基础(康定斯基1910年,Duchting 1996)。康定斯基并不是唯一在这一时期对联觉感知有兴趣的艺术家。在19世纪-20世纪之交的一项艺术活动研究显示,几乎每一个进步或前卫的艺术家都对音乐和视觉艺术的相通之处表现出兴趣。现代艺术家们尝试用多感官感知,如:音乐和电影的同步运动(Von Maur 2001, Heyrman 2003)。

可视音乐
联觉艺术家
参阅
*联觉
*通感
*绘画理论
*音乐宇宙

参考文献与注释
Berman, Greta. "Synesthesia and the Arts," Leonardo* 32, no. 1 (1999) 15-22.
*Campen, Cretien van. Visual Music and Musical Paintings. The Quest for Synesthesia in the Arts. In: F. Bacci & D. Melcher. Making Sense of Art, making Art of Sense. Oxford: Oxford University Press (forthcoming in 2009) ).
*Campen, Cretien van. [https://web.archive.org/web/20071208214230/http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?ttype=2&tid=11303 The Hidden Sense. Synesthesia in Art and Science] Cambridge: MIT Press, 2007.
Campen, Cretien van "Artistic and psychological experiments with synesthesia." Leonardo* vol. 32, no. 1 (1999) 9-14.
Collopy, F. "Color, Form, and Motion. Dimensions of a Musical Art of Light." Leonardo* 33, no. 5 (2000): 355-360.
*
Düchting, H. Farbe am Bauhaus. Synthese und Synästhesie*. Berlin: Gebr. Mann, 1996.
Evers, F. "Muziek en de eenheid der kunsten." In Muziekpsychologie*, edited by F. Evers, M. Jansma and B. de Vries, 313-338. Assen: Van Gorcum, 1995.
Ferwerda, R. and P. Struycken. ‘Aristoteles’ Over kleuren*. Budel: Damon, 2001.
Franssen, M. [https://web.archive.org/web/20100706200828/http://www.tudelft.nl/live/ServeBinary?id=1d0f8e1b-89e5-41fa-8d4d-b90aed364d44&binary=%2Fdoc%2FOcuHarpsCastel.pdf "The Ocular Harpsichord of Louis-Bertrand Castel. The Science and Aesthetics of an Eighteenth-Century Cause Célèbre."] Tractrix* 3 (1991): 15-77.
Gage, J. "Making Sense of Colour. The Synaesthetic Dimension." In Colour and meaning. Art, science and symbolism*, 261-268. Oxford: Thames & Hudson, 1999.
Gage, J. Colour and Culture. Practice and Meaning from Antiquity to Abstraction*. London: Thames & Hudson, 1993.
Galeyev, B. and I.L. Vanechkina. "Was Scriabin a Synesthete?" Leonardo* 34, no. 4 (2001): 357-361.
Hahl-Koch, J. "Kandinsky, Schönberg und der ‘Blaue Reiter" In Vom Klang der Bilder*, edited by K. von Maur. München: Prestel, 1985.
Heyrman, H. Art and Synesthesia: In Search of the Synesthetic Experience* paper presented at the First International Conference on Art and Synesthesia in Europe, University of Almería, Spain, 25–28 July 2005.
Ione, A. and C.W. Tyler. "Neuroscience, History and the Arts. Synesthesia: Is F-sharp Colored Violet?" Journal of the History of the Neurosciences* 13 (2004): 58-65.
Ione A. and C.W. Tyler. " Was Kandinsky a Synesthete?" Journal of the History of the Neurosciences* 12 (2003): 223–226.
Ione, A. "Kandinsky and Klee: Chromatic Chords, Polyphonic Painting and Synesthesia." Journal of Consciousness Studies* 11, no. 3-4 (2004): 148-58.
Jewanski, J. and N. Sidler (Eds.). Farbe - Licht - Musik. Synaesthesie und Farblichtmusik.* Bern: Peter Lang, 2006.
Jewanski, J. "What is the Color of the Tone?" Leonardo* 32, no. 3 (1999): 227-228.
Kandinsky, W. "Der gelbe Klang: Eine Bühnenkomposition von Kandinsky." In Der blaue Reiter*, edited by W. Kandinsky and F. Marc. München: Piper, 1912.
Klein, A.B. Colour Music'. The Art of Light." London, 1926.
Maur, K. von. The Sound of Painting*. München: Prestel, 1999.
Moritz, W. Optical Poetry. The Life and Work of Oskar Fischinger*. Indiana University Press, 2003.
Peacock, K. "Instruments to Perform Color-Music: Two Centuries of Technological Experimentation." Leonardo* 21, no. 4 (1988): 397-406.
Uitert, E. van. "Beeldende kunst en muziek: de muziek van het schilderij." In Kunstenaren der idee: symbolistische tendenzen in Nederland*, edited by C. Blotkamp. Den Haag: Haags Gemeentemuseum, 1978.
Peacock, K. "Instruments to Perform Color-Music: Two Centuries of Technological Experimentation," Leonardo* 21, no. 4 (1988) 397-406.
*

外部链接

*[https://web.archive.org/web/20050319050232/http://home.comcast.net/~sean.day/html/famous_synesthetes.html Famous synesthetes] - List maintained by Sean A. Day, President of the American Synesthesia Association
*[http://lbs.mit.edu/isast/spec.projects/synesthesiabib.html Leonardo Online Bibliography Synesthesia in Science and Art] - contains references to general web portals, websites of artists and hundreds of scientific articles and books on the subject of the last decades.
*[https://web.archive.org/web/20090202183403/http://www.seedmagazine.com/news/2006/12/the_most_beautiful_painting_yo.php The Most Beautiful Painting You've Ever Heard] From Seed magazine.

评论 (0)

  • 还没有评论,来抢沙发吧。